My Blog List

Monday, 23 December 2024

ජෝ අබේවික්‍රම මහතා .



දේශබන්දු ගම්මන පටබැඳිගේ දොන් ජෝන් අබේවික්‍රම 1927 ජුනි 22 දින උපත ලබයි. ජෝ අබේවික්‍රම යනු ශ්‍රී ලංකා සිනමාවේ, වේදිකාවේ කැපී පෙනෙන රංගධරයෙක් වේ. 1990 දශකයේ මුල් භාගයේ විකට නළුවෙකු ලෙස මුලදී ප්‍රසිද්ධියට පත් වූ අබේවික්‍රම මහතා විචාරක පැසසුමට ලක් වූ සම්මානනීය නාට්‍ය රංගනයන් කිහිපයක් සමඟින් සිංහල සිනමාවේ මෙතෙක් බිහි වූ විශිෂ්ටතම චරිතාංග චිත්‍රපට නළුවෙකු බවට ලෙඩට හැදින්වීමට පුළුවන. සරසවිය සම්මාන සහ ජනාධිපති සම්මාන 18ක් දිනාගත් එතුමා 1999 දී පුර හඳ කළුවර චිත්‍රපටයේ ශෝකයට පත් පියෙකුගේ චරිතය නිරූපණය කිරීම වෙනුවෙන් සිංගප්පූරු ජාත්‍යන්තර චිත්‍රපට උළෙලේදී හොඳම ආසියානු නළුවාට හිමි රිදී තිර සම්මානය දිනා ගෙන ඇත .

අබේවික්‍රම මහතා සිය රංගන ජීවිතය ආරම්භ කරනු ලබන්නේ  වේදිකා නාට්‍යෙනි. 1955 දී එම්.එච්. විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද ‘‘දේවසුන්දරී’’ චිත්‍රපටයේ හාස්‍යමය චරිතයක් සමඟින් ඔහු සිනමා රංගනයට පිවිසියේය.

 අබේවික්‍රමගේ පළමු කැපී පෙනෙන භූමිකාව වූයේ ටී. සෝමසේකරන් විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද සරදම චිත්‍රපටයේ කුහුඹුවන් එකතු කරන විකේන්ද්‍රික පොලිස් නිලධාරි ලෙසිනි. ඔහු තම මිතුරිය වූ ෆ්ලොරිඩා ජයලත්ගේ සහය ඇතිව එම චරිතය ලබා ගත් අතර එය ඔහුගේ පළමු සැබෑ භූමිකාව සහ ඔහුගේ වෘත්තීය ජීවිතයේ හැරවුම් ලක්ෂය ලෙස සලකයි. "සිරිමලී", "නලගන", "පිරිමියෙක් නිසා", "කොළඹ සන්නිය" සහ "දරුවා කාගෙද" වැනි මුල් චිත්‍රපට සියල්ලේම ඔහු විකට නළුවෙකු ලෙස කැපී පෙනෙන චරිත ඉදිරිපත් කළේය. ඉන්පසුව 1962 දී ඔහු ගාමිණී ෆොන්සේකා සමඟ ප්‍රථම වරට රඟපෑ රන්මුතු දූව චිත්‍රපටයේ ප්‍රධාන චරිතයක් සඳහා ආරාධනා ලැබී ඇත .

ඉන්පසු වසරවලදී ඔහු දීපශිකා, සොල්දාදු උන්නැහේ, චණ්ඩියා, ස්වීප් ටිකට්, අල්ලපු ගෙදර, එක්ටැම් ගේ, සහ සාරවිට වැනි විචාරක පැසසුමට ලක්වූ චිත්‍රපට කිහිපයකම නාට්‍යමය චරිත රැසකට පෙනී සිටියේය. 1965 දී ඔහු සාරවිට චිත්‍රපටයේ "සාරයියා" චරිතය වෙනුවෙන් හොඳම නළුවාට හිමි සරසවිය සම්මානය දිනා ගත්තේය.1971 දී ඔහු ඩී. බී. නිහාල්සිංහ අධ්‍යක්ෂණය කළ වැලිකතර චිත්‍රපටයේ "ගෝරින් මුදලාලි" ලෙස රංගනයෙන් දායක වී ඇත .මෙම චිත්‍රපටය දේශීය චිත්‍රපට උළෙලවලදී සම්මාන කිහිපයක් ලබා ගත් අතර එය ශ්‍රී ලංකාවේ හොඳම චිත්‍රපට දහයෙන් එකක් ලෙස සැලකේ ඔහු 1970 දී මහගම සේකරගේ තුං මං හන්දිය' චිත්‍රපටයේ ද රංගනයෙන් දායක වී ඇත. ඔහුගේ අනෙක් කැපී පෙනෙන රංගනයන් ගැටවරයෝ හරහා "සේමනේරිස්" ලෙසත්, සැඩොල් කඳුළු චිත්‍රපටයේ "ගොළු සේවකයා" ලෙසත් සිදු විය. සැඩොල් කඳුළු චිත්‍රපටයේ ඔහුගේ චරිතය වෙනුවෙන් ඔහු පසුව හොඳම නළුවාට හිමි සරසවිය සම්මානයෙන් පිදුම් ලැබීය. ඔහු ජාත්‍යන්තර සහ දේශීය සිනමා උළෙලවල් ඇතුළුව සම්මාන හතළිහක් දිනා ගත් රංගධරයෙක් වේ.

ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස් විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද බැද්දේගම චිත්‍රපටයේ ඔහු "සිලිඳු" ලෙස විචාරක පැසසුමට ලක්වූ චරිතයක් නිරූපණය කළේය. 1982 දී එම චරිතය ඔහුට හොඳම නළුවා ලෙස තවත් සරසවිය සම්මානයක් ලබා දුන්නේය. ඔහුගේ දෑස නිසා චිත්‍රපටයේ "නිරුදක" චරිතය ද විචාරක පැසසුමට ලක් වේ. 2001 දී ඔහු ප්‍රසන්න විතානගේ අධ්‍යක්ෂණය කළ පුර හඳ කළුවර චිත්‍රපටයේ රංගනයෙන් දායක වී ඇත . මෙම චිත්‍රපටය සිංහල සිනමා ඉතිහාසයේ කැපී පෙනෙන සලකුණක් ලෙස සැලකේ. ඔහු 12 වැනි සිංගප්පූරු ජාත්‍යන්තර චිත්‍රපට උළෙලේ හොඳම නළුවාට හිමි සම්මානය දිනා ගත්තේ චිත්‍රපටයේ “වන්නිහාමි” චරිතය වෙනුවෙන්ය. ඔහුගේ අවසාන චිත්‍රපට භූමිකාව පැමිණියේ සෙල්වම් චිත්‍රපටය හරහාය. ඔහු මිය යන තුරු චිත්‍රපට 172 ක පමණ රංගනයෙන් දායක වී ඇත .  ඉන් 62 ක ප්‍රධාන නළුවා ලෙසත් ඉතිරි 110 ක සහාය නළුවෙකු ලෙසත් රඟපා ඇත. ඔහු ඉන්දියාවේ ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මාන සඳහා සහභාගී වූ පළමු ශ්‍රී ලාංකික නළුවා ද ලෙසද පැසසුම් ලබයි.

සිනමාවට අමතරව, ඔහු මල් යහනාව, බැරි සිල් (1960) සහ කැලේ මල් (1962) වැනි වේදිකා නාට්‍ය කිහිපයක ද පෙනී සිටියේය.ඒ වගේම අඳුරු කොළ, වනස්පති, ගම්පෙරළිය, සකිසඳ එළියස්, ඇසළ කළුවර වැනි රූපවාහිනී කතාමාලා රැසකද ඔහු රංගනයෙන් දායක වී ඇත . ජනප්‍රිය විකට කතා මාලාවක් වන සබඳ පබිලිස් සඳහා පිටපත ද ඔහු විසින් නිර්මාණය කරන ලදී. එම ටෙලිනාට්‍යයේ එන ප්‍රධාන නළු ඇන්ටන් ජූඩ් විසින් ගායනා කරන ලද "උන පුරුකේ බලු වලිගේ" තේමා ගීතය ද ලිවීය. මේ අතර ඔහු ඔහුගේ රූපවාහිනී නිෂ්පාදනයක් වන තහංචි ටෙලි නාට්‍යයේ “වැල් එළියට” ගීතයද ගායනා කර ඇත .


    සාරවිට.



         පුරහද කළුවර.  




             වැලිකතර .

   




Saturday, 21 December 2024

සිංහල සිනමාවේ කිවිඳිය සුමිත්‍රා පීරිස් ..

 




සුමිත්‍රා පීරිස් මෙලොව එළිය දුටුවේ සුමිත්‍රා ගුණවර්ධන නමිනි. ඒ 1935 මාර්තු 24 වෙනිදාය. ඇය උපත ලැබුවේ ශ්‍රී ලාංකීය දේශපාලන ක්ෂේත්‍රයේ ප්‍රකට මාක්ස්වාදී චරිතයක් වන බොරලුගොඩ ගුණවර්ධනයන්ට ඥාතීත්වය දරන පවුලකය. ඇයගේ පියා හෙන්රි ගුණවර්ධන (හැරී ගුණවර්ධන) වූ අතර ඔහු අවිස්සාවේල්ල ප්‍රදේශයේ නිතීඥයෙකු ලෙස කටයුතු කළේය. ඇයගේ මව වූ හැරියට් වික්‍රමසිංහ සාමාන්‍ය මධ්‍යම පාන්තික කාන්තාවක් විය.

සුමිත්‍රා ඉගෙනීම ආරම්භ කළේ අවිස්සාවෙල්ල විදුහලේදී ය. පසු කලෙක ඇය කොළඹ විශාකා විද්‍යාලයට ඇතුළත් වූ අතර ලන්ඩන් උසස් පෙළ විභාගය සඳහා ඉගෙනුම ලැබුවේ කොළඹ ඇක්වයිනාස් විද්‍යාලයෙනි.

සුමිත්‍රා පීරිස් සිනමා අධ්‍යක්ෂවරියක ලෙස ප්‍රකට වුව ද, ඇය දක්ෂ සංස්කාරකවරියක බව බොහෝ දෙනෙකු නොදන්නා කරුණකි.

ආචාර්ය ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස්ගේ විශිෂ්ටත්වයේ ලා සැලකෙන සිනමා නිර්මාණ වැඩි සංඛ්‍යාවක සංස්කාරකවරිය ලෙස කටයුතු කළේ සුමිත්‍රා පීරිස් ය.

දෙලොවක් අතර (1967)

ගම්පෙරළිය (1968)

ගොළු හදවත (1969)

බක්මහ දීගේ (1971)

මඩොල් දූව (1976)

අහසින් පොළොවට (1978)

ඇයගේ සිනමා සංස්කරණයන් අවස්ථා රැසකදී සම්මානයට ද පාත්‍ර වී තිබේ.හොඳ ම සංස්කරණය සඳහා අහසින් පොළොවට, ගඟ අද්දර, ගම් පෙරළිය, දෙලොවක් අතර චිත්‍රපටවලට ජනාධිපති, සරසවි සහ ඕ.සී.අයි.සී. සම්මාන හිමි වී ඇත.

ඇය විශිෂ්ට සංස්කාරකවරියක් ලෙස ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස් මහත්මයාගේ විශිෂ්ට සිනමා කෘති රැසකටම දායක වී ඇත . 


සුමිත්‍රා පීරිස් චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂණයට පිවිසෙන්නේ, සංස්කරණය ඇතුළු කාර්මික දැනුමක් සහ ආචාර්ය ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස් සමග එක්ව කටයුතු කිරීමෙන් ලද නිර්මාණ අත්දැකීම් සම්භාරයත් සමගිනි.


ඇය අධ්‍යක්ෂණය කළ සිනමා නිර්මාණ කිහිපයක් මෙසේ ය.

                ගැහැනු ළමයි (1978)

               ගඟ අද්දර (1980) 

               යහළු යෙහෙළි (1982) 

               මායා (1984)

               සාගර ජලය මදි හැඬුවා ඔබ හන්දා (1988) 

               ලොකු දුව (1996) 

              දුවට මවක මිස (1997)

              සක්මන් මළුව (2003) 

              යහළුවෝ (2009)

එම සිනමා නිර්මාණ අතරින් ගඟ අද්දර (ජනාධිපති සම්මාන, සරසවිය සම්මාන), යහළු යෙහෙළි (ජනාධිපති සම්මාන, ඕ.සී.අයි.සී. සම්මාන), ලොකු දුව (ජනාධිපති සම්මාන), දුවට මවක මිස (ජනාධිපති සම්මාන), මායා (සරසවිය සම්මාන), සාගර ජලය මදි හැඩුවා ඔබ හන්දා (සරසවිය සම්මාන, ඕ.සී.අයි.සී. සම්මාන), ගැහැනු ළමයි (ඕ.සී.අයි.සී. සම්මාන) යන චිත්‍රපට සම්මානයෙන් පිදුම් ලැබීය.

ඊට අමතරව, ගැහැනු ළමයි චිත්‍රපටය Carthage International Film Festival හිදී සහ London Film Festival හිදී සම්මානයට පාත්‍ර වූ අතර ඇගේ තවත් චිත්‍රපට රැසක් ජපානය, ජර්මනිය, රුසියාව ඇතුලු රටවල් රැසක පැවති ජාත්‍යන්තර සිනමා උළෙලවලදී සම්මානයට ලක් විය.

මේ අනුව ලාංකේය සිනමා ක්ෂේත්‍රයට ඇයගෙන් සිදුවූ මෙහෙවර මෙපමණයි කියා කීමට උගහටය .




Thursday, 12 December 2024

ටයිටස් තොටවත්ත මහතා.

 1929 අප්‍රේල් මස 17 වන දින බොරැල්ලේ දී උපත ලැබූ ටයිටස් තොටවත්තයන්ගේ මුල් නම දොන් එමානුවෙල් ටයිටස් ද සිල්වා විය. පස් දෙනෙකුගෙන් යුතු පවුලේ බාලයා වූ ටයිටස්ට  තොටවත්ත වැඩිමහල් සහෝදරයන් දෙදෙනකු විය.  තොටවත්ත මහතා මූලික අධ්‍යාපනය හැදෑරුවේ කොළඹ ආනන්ද විද්‍යාලයෙනි. පාසල් යන අවධියේ සිටම නව දේ පිළිබඳ දැක්වූ උනන්දුව නිසාම මරදානේ ටෙක්නිකල් කොලීජියෙන් කැමරාකරණය පිළිබඳ හදාරා ඇත .



ආනන්ද විද්‍යාලයෙන් මූලික අධ්‍යාපන ලබාගත් තොටවත්තයන් පසුව හේවුඩ් විද්‍යායතනයේ ජේ. ඩී. ඒ. පෙරේරා හා ස්ටැන්ලි අබේසිංහගෙන් චිත්‍ර කලාව හා මූර්ති කලාව ඉගෙන ගත්තේය. ශේෂා පලිහක්කාර සහ මුකේත්‍ර දත් යන ශිල්පීන් සමග නැටුම් කලාව ද හදාළ ඔහු ආනන්ද සමරකෝන්, සුනිල් ශාන්ත යන ශිල්පීන් සමග සංගීත කලාව ද හදාළා ඇත .

සිනමාවට පිවිසීමේ මූලික අඩිතාලම ලෙස මරදානේ ටෙක්නිකල් කොලීජියේ දී උගත් ඡායාරූපකරණය ටයිටස් තොටවත්තයන් හට විශාල පිටිවහලක් විය. 1952 දී රජයේ චිත්‍රපට සංස්ථාව පිහිට වූ පසු වාර්තා චිත්‍රපට නිෂ්පාදනය පිළිබඳව කටයුතු කිරීමට සම්බන්ධ විය. එහිදී ඔහු වාර්තා චිත්‍රපට නිෂ්පාදනය පිළිබඳ රැල්ෆ් කීන් යටතේ හදාරනු ලැබුවේය. කැමරාකරණය, ශබ්ද පරිපාලනය සහ රසායනාගාර කටයුතු පිළිබඳ රජයේ චිත්‍රපට අංශයේ සිටි ඉතාලි විශේෂඥයකු වන ෆෙඩ්රිකෝ සේරා සහ ජියෝජියෝ කලබ්‍රි‍යා යටතේ පුහුණුව ලබා තමා වැඩියෙන්ම ඇලුම් කළ සංස්කරණ ශිල්පය වෙත නැඹුරු විය.

මෙලෙස රජයේ චිත්‍රපට ආයතනයේ කටයුතු කරමින් සිටිය දී 1956 සැප්තැම්බර් 01 වැනි දින ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස් මහතා සහ විලී බ්ලේක් මහතා සමග එක්වී රජයේ චිත්‍රපට ආයතනයෙන් ඉල්ලා අස්විය. ඇතමුන් එකල මොවුන්ව හඳුන්වන ලද්දේ “පිස්සන් තිදෙනකු, ලෙසින් යැයි පිලිප් කුරේ තම “හුදෙකලා කලාකරු” කෘතියෙහි සඳහන් කරයි. සිංහල සිනමාවේ අමරණීය පිටුවක් පෙරලූ “රේඛාව” චිත්‍රපටය මොවුන්ගේ දායකත්වයෙන් නිර්මාණය වූවකි. එහි සංස්කරණ ශිල්පියා ලෙසද කටයුතු කළේ තොටවත්තයන්යය.


1956 න් පසු චිත්‍රපට ගණනාවකටම තොටවත්ත මහතා තම දායකත්වය ලබා දී ඇත . 1957 දී එංගලන්තයේ “ආතර් රෑන්ක්” නිෂ්පාදන සමාගමේ පයින්වුඩ් චිත්‍රාගාරයේ චිත්‍රපට නිෂ්පාදන තාක්‍ෂණය පිළිබඳ පුහුණු කටයුතුවලට ද හෙතෙම සම්බන්ධ විය. අනතුරුව බ්‍රි‍තාන්‍ය චිත්‍රපට ආයතනයේදී හා ප්‍රංශයේ සිනමැනකේ ආයතනයේ දී ජගත් සිනමාවේ ඉතිහාසය හා වර්ධනය පිළිබඳ පාඨමාලාවක් හදාරා ඇත . 1956 සිට 1980 දක්වා කාල පරිච්ඡේදය තුළ විශාල චිත්‍රපට සංඛ්‍යාවකට දායක වූ තොටවත්තයන්ගේ සිනමා ගමන් මාර්ගය 1956 රේඛාවෙන් ආරම්භ වී 1979 හඳයාගෙන් අවසන් විය. සුවිශේෂී චිත්‍රපට රැසක සංස්කරණ කටයුතු සිදුකළ තොටවත්තයන් සංස්කරණ ශිල්පයේ නව ප්‍රවණතාවන් ගොඩනංවමින් රූප රිද්මය කතාවට ගැළපෙන ආකාරයට එකතු කරමින් ශිල්පීය සම්ප්‍රදායට ගැති නොවෙමින් සිය සංස්කරණ කටයුතුවල නිරත විය. මෙසේ සිනමාවේ ඉදිරියට යෑමේ දී එංගලන්තයේ ටෙක්නිකල් රසායනාගාරයේ වර්ණ රසායන කටයුතු පිළිබඳ වත් ආතර් සී ක්ලාක් මහතාගේ ආරාධනය පරිදි මෙට්රෝ ගෝල්ඩ්වින් මේයර් චිත්‍රාගාරයේදී ස්ටැන්ලි කුබ්රික්ගේ 2000- A Space Odessy චිත්‍රපටයේ නිෂ්පාදන කටයුතු සඳහා නිරීක්‍ෂකයකු වශයෙන් මෙතුමන්  සහභාගී වී ඇත.

සිනමාවේ කාර්මික ශිල්පියකු ලෙස කාර්මිකත්වය අභිබවා, සංස්කාරක ශිල්පියෙකු ලෙස දක්‍ෂතා දැක්වූ තොටවත්තයන් 1965 දී ‘චණ්ඩියා’ චිත්‍රපටය අධ්‍යක්‍ෂණය කරමින් චිත්‍රපට අධ්‍යක්‍ෂකවරයකු බවට පත්විය. එවකට පැවැති සාම්ප්‍රදායික සිනමා කලාවට අභියෝග කරමින් සමාජ යථාර්ථයන් එළිදැක්වීමට වෙහෙසුන තොටවත්තයන් කතාව, තිර රචනය, සංස්කරණය සහ අධ්‍යක්‍ෂණය කළ චිත්‍රපට බොහෝය. ඒ අතර

 කවුද හරි (1969)

තෙවත (1970) 

      හාරලක්‍ෂය (1971) 

   සාගරිකා (1974)

සිහසුන (1974)

 මංගලා (1976) 

                  මරුවා සමග වාසේ (1977)

හඳයා(1979) 

    මුල්තැන ගත් චිත්‍රපට වෙයි.







ජෝ අබේවික්‍රම මහතා .

දේශබන්දු ගම්මන පටබැඳිගේ දොන් ජෝන් අබේවික්‍රම 1927 ජුනි 22 දින උපත ලබයි. ජෝ අබේවික්‍රම යනු ශ්‍රී ලංකා සිනමාවේ, වේදිකාවේ කැපී පෙනෙන රංගධරයෙක් ...