ජෝ අබේවික්‍රම මහතා .

දේශබන්දු ගම්මන පටබැඳිගේ දොන් ජෝන් අබේවික්‍රම 1927 ජුනි 22 දින උපත ලබයි. ජෝ අබේවික්‍රම යනු ශ්‍රී ලංකා සිනමාවේ, වේදිකාවේ කැපී පෙනෙන රංගධරයෙක් වේ. 1990 දශකයේ මුල් භාගයේ විකට නළුවෙකු ලෙස මුලදී ප්‍රසිද්ධියට පත් වූ අබේවික්‍රම මහතා විචාරක පැසසුමට ලක් වූ සම්මානනීය නාට්‍ය රංගනයන් කිහිපයක් සමඟින් සිංහල සිනමාවේ මෙතෙක් බිහි වූ විශිෂ්ටතම චරිතාංග චිත්‍රපට නළුවෙකු බවට ලෙඩට හැදින්වීමට පුළුවන. සරසවිය සම්මාන සහ ජනාධිපති සම්මාන 18ක් දිනාගත් එතුමා 1999 දී පුර හඳ කළුවර චිත්‍රපටයේ ශෝකයට පත් පියෙකුගේ චරිතය නිරූපණය කිරීම වෙනුවෙන් සිංගප්පූරු ජාත්‍යන්තර චිත්‍රපට උළෙලේදී හොඳම ආසියානු නළුවාට හිමි රිදී තිර සම්මානය දිනා ගෙන ඇත .

අබේවික්‍රම මහතා සිය රංගන ජීවිතය ආරම්භ කරනු ලබන්නේ  වේදිකා නාට්‍යෙනි. 1955 දී එම්.එච්. විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද ‘‘දේවසුන්දරී’’ චිත්‍රපටයේ හාස්‍යමය චරිතයක් සමඟින් ඔහු සිනමා රංගනයට පිවිසියේය.

 අබේවික්‍රමගේ පළමු කැපී පෙනෙන භූමිකාව වූයේ ටී. සෝමසේකරන් විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද සරදම චිත්‍රපටයේ කුහුඹුවන් එකතු කරන විකේන්ද්‍රික පොලිස් නිලධාරි ලෙසිනි. ඔහු තම මිතුරිය වූ ෆ්ලොරිඩා ජයලත්ගේ සහය ඇතිව එම චරිතය ලබා ගත් අතර එය ඔහුගේ පළමු සැබෑ භූමිකාව සහ ඔහුගේ වෘත්තීය ජීවිතයේ හැරවුම් ලක්ෂය ලෙස සලකයි. "සිරිමලී", "නලගන", "පිරිමියෙක් නිසා", "කොළඹ සන්නිය" සහ "දරුවා කාගෙද" වැනි මුල් චිත්‍රපට සියල්ලේම ඔහු විකට නළුවෙකු ලෙස කැපී පෙනෙන චරිත ඉදිරිපත් කළේය. ඉන්පසුව 1962 දී ඔහු ගාමිණී ෆොන්සේකා සමඟ ප්‍රථම වරට රඟපෑ රන්මුතු දූව චිත්‍රපටයේ ප්‍රධාන චරිතයක් සඳහා ආරාධනා ලැබී ඇත .

ඉන්පසු වසරවලදී ඔහු දීපශිකා, සොල්දාදු උන්නැහේ, චණ්ඩියා, ස්වීප් ටිකට්, අල්ලපු ගෙදර, එක්ටැම් ගේ, සහ සාරවිට වැනි විචාරක පැසසුමට ලක්වූ චිත්‍රපට කිහිපයකම නාට්‍යමය චරිත රැසකට පෙනී සිටියේය. 1965 දී ඔහු සාරවිට චිත්‍රපටයේ "සාරයියා" චරිතය වෙනුවෙන් හොඳම නළුවාට හිමි සරසවිය සම්මානය දිනා ගත්තේය.1971 දී ඔහු ඩී. බී. නිහාල්සිංහ අධ්‍යක්ෂණය කළ වැලිකතර චිත්‍රපටයේ "ගෝරින් මුදලාලි" ලෙස රංගනයෙන් දායක වී ඇත .මෙම චිත්‍රපටය දේශීය චිත්‍රපට උළෙලවලදී සම්මාන කිහිපයක් ලබා ගත් අතර එය ශ්‍රී ලංකාවේ හොඳම චිත්‍රපට දහයෙන් එකක් ලෙස සැලකේ ඔහු 1970 දී මහගම සේකරගේ තුං මං හන්දිය' චිත්‍රපටයේ ද රංගනයෙන් දායක වී ඇත. ඔහුගේ අනෙක් කැපී පෙනෙන රංගනයන් ගැටවරයෝ හරහා "සේමනේරිස්" ලෙසත්, සැඩොල් කඳුළු චිත්‍රපටයේ "ගොළු සේවකයා" ලෙසත් සිදු විය. සැඩොල් කඳුළු චිත්‍රපටයේ ඔහුගේ චරිතය වෙනුවෙන් ඔහු පසුව හොඳම නළුවාට හිමි සරසවිය සම්මානයෙන් පිදුම් ලැබීය. ඔහු ජාත්‍යන්තර සහ දේශීය සිනමා උළෙලවල් ඇතුළුව සම්මාන හතළිහක් දිනා ගත් රංගධරයෙක් වේ.

ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස් විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද බැද්දේගම චිත්‍රපටයේ ඔහු "සිලිඳු" ලෙස විචාරක පැසසුමට ලක්වූ චරිතයක් නිරූපණය කළේය. 1982 දී එම චරිතය ඔහුට හොඳම නළුවා ලෙස තවත් සරසවිය සම්මානයක් ලබා දුන්නේය. ඔහුගේ දෑස නිසා චිත්‍රපටයේ "නිරුදක" චරිතය ද විචාරක පැසසුමට ලක් වේ. 2001 දී ඔහු ප්‍රසන්න විතානගේ අධ්‍යක්ෂණය කළ පුර හඳ කළුවර චිත්‍රපටයේ රංගනයෙන් දායක වී ඇත . මෙම චිත්‍රපටය සිංහල සිනමා ඉතිහාසයේ කැපී පෙනෙන සලකුණක් ලෙස සැලකේ. ඔහු 12 වැනි සිංගප්පූරු ජාත්‍යන්තර චිත්‍රපට උළෙලේ හොඳම නළුවාට හිමි සම්මානය දිනා ගත්තේ චිත්‍රපටයේ “වන්නිහාමි” චරිතය වෙනුවෙන්ය. ඔහුගේ අවසාන චිත්‍රපට භූමිකාව පැමිණියේ සෙල්වම් චිත්‍රපටය හරහාය. ඔහු මිය යන තුරු චිත්‍රපට 172 ක පමණ රංගනයෙන් දායක වී ඇත .  ඉන් 62 ක ප්‍රධාන නළුවා ලෙසත් ඉතිරි 110 ක සහාය නළුවෙකු ලෙසත් රඟපා ඇත. ඔහු ඉන්දියාවේ ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මාන සඳහා සහභාගී වූ පළමු ශ්‍රී ලාංකික නළුවා ද ලෙසද පැසසුම් ලබයි.

සිනමාවට අමතරව, ඔහු මල් යහනාව, බැරි සිල් (1960) සහ කැලේ මල් (1962) වැනි වේදිකා නාට්‍ය කිහිපයක ද පෙනී සිටියේය.ඒ වගේම අඳුරු කොළ, වනස්පති, ගම්පෙරළිය, සකිසඳ එළියස්, ඇසළ කළුවර වැනි රූපවාහිනී කතාමාලා රැසකද ඔහු රංගනයෙන් දායක වී ඇත . ජනප්‍රිය විකට කතා මාලාවක් වන සබඳ පබිලිස් සඳහා පිටපත ද ඔහු විසින් නිර්මාණය කරන ලදී. එම ටෙලිනාට්‍යයේ එන ප්‍රධාන නළු ඇන්ටන් ජූඩ් විසින් ගායනා කරන ලද "උන පුරුකේ බලු වලිගේ" තේමා ගීතය ද ලිවීය. මේ අතර ඔහු ඔහුගේ රූපවාහිනී නිෂ්පාදනයක් වන තහංචි ටෙලි නාට්‍යයේ “වැල් එළියට” ගීතයද ගායනා කර ඇත .

    සාරවිට.

         පුරහද කළුවර.  

             වැලිකතර .

   

සිංහල සිනමාවේ කිවිඳිය සුමිත්‍රා පීරිස් ..

 

සුමිත්‍රා පීරිස් මෙලොව එළිය දුටුවේ සුමිත්‍රා ගුණවර්ධන නමිනි. ඒ 1935 මාර්තු 24 වෙනිදාය. ඇය උපත ලැබුවේ ශ්‍රී ලාංකීය දේශපාලන ක්ෂේත්‍රයේ ප්‍රකට මාක්ස්වාදී චරිතයක් වන බොරලුගොඩ ගුණවර්ධනයන්ට ඥාතීත්වය දරන පවුලකය. ඇයගේ පියා හෙන්රි ගුණවර්ධන (හැරී ගුණවර්ධන) වූ අතර ඔහු අවිස්සාවේල්ල ප්‍රදේශයේ නිතීඥයෙකු ලෙස කටයුතු කළේය. ඇයගේ මව වූ හැරියට් වික්‍රමසිංහ සාමාන්‍ය මධ්‍යම පාන්තික කාන්තාවක් විය.

සුමිත්‍රා ඉගෙනීම ආරම්භ කළේ අවිස්සාවෙල්ල විදුහලේදී ය. පසු කලෙක ඇය කොළඹ විශාකා විද්‍යාලයට ඇතුළත් වූ අතර ලන්ඩන් උසස් පෙළ විභාගය සඳහා ඉගෙනුම ලැබුවේ කොළඹ ඇක්වයිනාස් විද්‍යාලයෙනි.

සුමිත්‍රා පීරිස් සිනමා අධ්‍යක්ෂවරියක ලෙස ප්‍රකට වුව ද, ඇය දක්ෂ සංස්කාරකවරියක බව බොහෝ දෙනෙකු නොදන්නා කරුණකි.

ආචාර්ය ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස්ගේ විශිෂ්ටත්වයේ ලා සැලකෙන සිනමා නිර්මාණ වැඩි සංඛ්‍යාවක සංස්කාරකවරිය ලෙස කටයුතු කළේ සුමිත්‍රා පීරිස් ය.

දෙලොවක් අතර (1967)

ගම්පෙරළිය (1968)

ගොළු හදවත (1969)

බක්මහ දීගේ (1971)

මඩොල් දූව (1976)

අහසින් පොළොවට (1978)

ඇයගේ සිනමා සංස්කරණයන් අවස්ථා රැසකදී සම්මානයට ද පාත්‍ර වී තිබේ.හොඳ ම සංස්කරණය සඳහා අහසින් පොළොවට, ගඟ අද්දර, ගම් පෙරළිය, දෙලොවක් අතර චිත්‍රපටවලට ජනාධිපති, සරසවි සහ ඕ.සී.අයි.සී. සම්මාන හිමි වී ඇත.

ඇය විශිෂ්ට සංස්කාරකවරියක් ලෙස ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස් මහත්මයාගේ විශිෂ්ට සිනමා කෘති රැසකටම දායක වී ඇත . 

සුමිත්‍රා පීරිස් චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂණයට පිවිසෙන්නේ, සංස්කරණය ඇතුළු කාර්මික දැනුමක් සහ ආචාර්ය ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස් සමග එක්ව කටයුතු කිරීමෙන් ලද නිර්මාණ අත්දැකීම් සම්භාරයත් සමගිනි.

ඇය අධ්‍යක්ෂණය කළ සිනමා නිර්මාණ කිහිපයක් මෙසේ ය.

                ගැහැනු ළමයි (1978)

               ගඟ අද්දර (1980) 

               යහළු යෙහෙළි (1982) 

               මායා (1984)

               සාගර ජලය මදි හැඬුවා ඔබ හන්දා (1988) 

               ලොකු දුව (1996) 

              දුවට මවක මිස (1997)

              සක්මන් මළුව (2003) 

              යහළුවෝ (2009)

එම සිනමා නිර්මාණ අතරින් ගඟ අද්දර (ජනාධිපති සම්මාන, සරසවිය සම්මාන), යහළු යෙහෙළි (ජනාධිපති සම්මාන, ඕ.සී.අයි.සී. සම්මාන), ලොකු දුව (ජනාධිපති සම්මාන), දුවට මවක මිස (ජනාධිපති සම්මාන), මායා (සරසවිය සම්මාන), සාගර ජලය මදි හැඩුවා ඔබ හන්දා (සරසවිය සම්මාන, ඕ.සී.අයි.සී. සම්මාන), ගැහැනු ළමයි (ඕ.සී.අයි.සී. සම්මාන) යන චිත්‍රපට සම්මානයෙන් පිදුම් ලැබීය.

ඊට අමතරව, ගැහැනු ළමයි චිත්‍රපටය Carthage International Film Festival හිදී සහ London Film Festival හිදී සම්මානයට පාත්‍ර වූ අතර ඇගේ තවත් චිත්‍රපට රැසක් ජපානය, ජර්මනිය, රුසියාව ඇතුලු රටවල් රැසක පැවති ජාත්‍යන්තර සිනමා උළෙලවලදී සම්මානයට ලක් විය.

මේ අනුව ලාංකේය සිනමා ක්ෂේත්‍රයට ඇයගෙන් සිදුවූ මෙහෙවර මෙපමණයි කියා කීමට උගහටය .

ටයිටස් තොටවත්ත මහතා.

 1929 අප්‍රේල් මස 17 වන දින බොරැල්ලේ දී උපත ලැබූ ටයිටස් තොටවත්තයන්ගේ මුල් නම දොන් එමානුවෙල් ටයිටස් ද සිල්වා විය. පස් දෙනෙකුගෙන් යුතු පවුලේ බාලයා වූ ටයිටස්ට  තොටවත්ත වැඩිමහල් සහෝදරයන් දෙදෙනකු විය.  තොටවත්ත මහතා මූලික අධ්‍යාපනය හැදෑරුවේ කොළඹ ආනන්ද විද්‍යාලයෙනි. පාසල් යන අවධියේ සිටම නව දේ පිළිබඳ දැක්වූ උනන්දුව නිසාම මරදානේ ටෙක්නිකල් කොලීජියෙන් කැමරාකරණය පිළිබඳ හදාරා ඇත .

ආනන්ද විද්‍යාලයෙන් මූලික අධ්‍යාපන ලබාගත් තොටවත්තයන් පසුව හේවුඩ් විද්‍යායතනයේ ජේ. ඩී. ඒ. පෙරේරා හා ස්ටැන්ලි අබේසිංහගෙන් චිත්‍ර කලාව හා මූර්ති කලාව ඉගෙන ගත්තේය. ශේෂා පලිහක්කාර සහ මුකේත්‍ර දත් යන ශිල්පීන් සමග නැටුම් කලාව ද හදාළ ඔහු ආනන්ද සමරකෝන්, සුනිල් ශාන්ත යන ශිල්පීන් සමග සංගීත කලාව ද හදාළා ඇත .

සිනමාවට පිවිසීමේ මූලික අඩිතාලම ලෙස මරදානේ ටෙක්නිකල් කොලීජියේ දී උගත් ඡායාරූපකරණය ටයිටස් තොටවත්තයන් හට විශාල පිටිවහලක් විය. 1952 දී රජයේ චිත්‍රපට සංස්ථාව පිහිට වූ පසු වාර්තා චිත්‍රපට නිෂ්පාදනය පිළිබඳව කටයුතු කිරීමට සම්බන්ධ විය. එහිදී ඔහු වාර්තා චිත්‍රපට නිෂ්පාදනය පිළිබඳ රැල්ෆ් කීන් යටතේ හදාරනු ලැබුවේය. කැමරාකරණය, ශබ්ද පරිපාලනය සහ රසායනාගාර කටයුතු පිළිබඳ රජයේ චිත්‍රපට අංශයේ සිටි ඉතාලි විශේෂඥයකු වන ෆෙඩ්රිකෝ සේරා සහ ජියෝජියෝ කලබ්‍රි‍යා යටතේ පුහුණුව ලබා තමා වැඩියෙන්ම ඇලුම් කළ සංස්කරණ ශිල්පය වෙත නැඹුරු විය.

මෙලෙස රජයේ චිත්‍රපට ආයතනයේ කටයුතු කරමින් සිටිය දී 1956 සැප්තැම්බර් 01 වැනි දින ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස් මහතා සහ විලී බ්ලේක් මහතා සමග එක්වී රජයේ චිත්‍රපට ආයතනයෙන් ඉල්ලා අස්විය. ඇතමුන් එකල මොවුන්ව හඳුන්වන ලද්දේ “පිස්සන් තිදෙනකු, ලෙසින් යැයි පිලිප් කුරේ තම “හුදෙකලා කලාකරු” කෘතියෙහි සඳහන් කරයි. සිංහල සිනමාවේ අමරණීය පිටුවක් පෙරලූ “රේඛාව” චිත්‍රපටය මොවුන්ගේ දායකත්වයෙන් නිර්මාණය වූවකි. එහි සංස්කරණ ශිල්පියා ලෙසද කටයුතු කළේ තොටවත්තයන්යය.

1956 න් පසු චිත්‍රපට ගණනාවකටම තොටවත්ත මහතා තම දායකත්වය ලබා දී ඇත . 1957 දී එංගලන්තයේ “ආතර් රෑන්ක්” නිෂ්පාදන සමාගමේ පයින්වුඩ් චිත්‍රාගාරයේ චිත්‍රපට නිෂ්පාදන තාක්‍ෂණය පිළිබඳ පුහුණු කටයුතුවලට ද හෙතෙම සම්බන්ධ විය. අනතුරුව බ්‍රි‍තාන්‍ය චිත්‍රපට ආයතනයේදී හා ප්‍රංශයේ සිනමැනකේ ආයතනයේ දී ජගත් සිනමාවේ ඉතිහාසය හා වර්ධනය පිළිබඳ පාඨමාලාවක් හදාරා ඇත . 1956 සිට 1980 දක්වා කාල පරිච්ඡේදය තුළ විශාල චිත්‍රපට සංඛ්‍යාවකට දායක වූ තොටවත්තයන්ගේ සිනමා ගමන් මාර්ගය 1956 රේඛාවෙන් ආරම්භ වී 1979 හඳයාගෙන් අවසන් විය. සුවිශේෂී චිත්‍රපට රැසක සංස්කරණ කටයුතු සිදුකළ තොටවත්තයන් සංස්කරණ ශිල්පයේ නව ප්‍රවණතාවන් ගොඩනංවමින් රූප රිද්මය කතාවට ගැළපෙන ආකාරයට එකතු කරමින් ශිල්පීය සම්ප්‍රදායට ගැති නොවෙමින් සිය සංස්කරණ කටයුතුවල නිරත විය. මෙසේ සිනමාවේ ඉදිරියට යෑමේ දී එංගලන්තයේ ටෙක්නිකල් රසායනාගාරයේ වර්ණ රසායන කටයුතු පිළිබඳ වත් ආතර් සී ක්ලාක් මහතාගේ ආරාධනය පරිදි මෙට්රෝ ගෝල්ඩ්වින් මේයර් චිත්‍රාගාරයේදී ස්ටැන්ලි කුබ්රික්ගේ 2000- A Space Odessy චිත්‍රපටයේ නිෂ්පාදන කටයුතු සඳහා නිරීක්‍ෂකයකු වශයෙන් මෙතුමන්  සහභාගී වී ඇත.

සිනමාවේ කාර්මික ශිල්පියකු ලෙස කාර්මිකත්වය අභිබවා, සංස්කාරක ශිල්පියෙකු ලෙස දක්‍ෂතා දැක්වූ තොටවත්තයන් 1965 දී ‘චණ්ඩියා’ චිත්‍රපටය අධ්‍යක්‍ෂණය කරමින් චිත්‍රපට අධ්‍යක්‍ෂකවරයකු බවට පත්විය. එවකට පැවැති සාම්ප්‍රදායික සිනමා කලාවට අභියෝග කරමින් සමාජ යථාර්ථයන් එළිදැක්වීමට වෙහෙසුන තොටවත්තයන් කතාව, තිර රචනය, සංස්කරණය සහ අධ්‍යක්‍ෂණය කළ චිත්‍රපට බොහෝය. ඒ අතර

 කවුද හරි (1969)

තෙවත (1970) 

      හාරලක්‍ෂය (1971) 

   සාගරිකා (1974)

සිහසුන (1974)

 මංගලා (1976) 

                  මරුවා සමග වාසේ (1977)

හඳයා(1979) 

    මුල්තැන ගත් චිත්‍රපට වෙයි.

සිනමාවේදී තිස්ස අබෙසේකර මහතා..

ආචාර්ය තිස්ස අබේසේකර මහතා සිනමාව තුළ බහුවිධ ක්ෂේත්‍ර අරඹයා ප්‍රාමාණිකයෙක් විය. 

ඔහු සාහිත්‍යමය තිර රචනයේ විශිෂ්ටයකු වුවා පමණක් නොව චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂණය තුළ කෘතහස්ත නිර්මාණවේදියක් ද විය. එමෙන් ම රංගනය තුළ ප්‍රතිභාසම්පන්න රංගවේදියෙකු විය. මෙකී විවිධ ක්ෂේත්‍රයන් අළලා ඔහු ප්‍රදර්ශනය කරනු ලැබුවේ වෘත්තීමය නිපුණත්වයකි. එය එතෙක් මෙතෙක් ඉතිහාසය තුළ නිර්මාණකරුවකුගෙන් හඳුනාගත නොහැකි විරල ලක්ෂණයකි.

1939 මැයි 07 වැනිදා උපන් තිස්ස ආනන්ද ද ෆොන්සේකා හෙවත් තිස්ස අබේසේකර වයස අවුරුදු 11 පමණ වන තෙක්ම කිසියම් රෝගී තත්වයක් හේතුවෙන් නිවසේ ම සිටීමට සිදු විය. එම අවධියේ ඔහුගේ පියා ආතර් සොලමන් ද ෆොන්සේකා ගෙදරට ගුරුවරුන් ගෙන්වීමෙන්ද, නුගේගොඩ පෞද්ගලික ඇකඩමියක් මඟින් ද තිස්සට අකුරු කරවූ බව සදහන් වේ.

 පසුව පන්නිපිටිය ධර්මපාල විද්‍යාලයෙන් මූලික අධ්‍යාපනය ලත් තිස්ස අබේසේකරයන් ඉතා ව්‍යක්ත ලෙස සිංහල හා ඉංග්‍රිසි භාෂාවන් සදහා  දක්ෂ විය. පසුකාලීනව කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලය මගින් ඔහු වෙත සාහිත්‍යසූරී ගෞරව ආචාර්ය උපාධිය පිරිනැමිණ. එතැන් පටන් ඔහු ආචාර්ය තිස්ස අබේසේකරනම් විය.

ආචාර්ය තිස්ස අබේසේකරයන් ගේ සිනමා ප්‍රගමනය සිදු වන්නේ  ලෙස්ටර් ‌ජේමිස් පීරිස්ගේ මහතාගේ ‘ගම්පෙරළය’ සිනමා නිර්මාණයේ අමතර තිර පිටපත් රචකයෙකු වශයෙනි.

ඔහු විසින් තිර රචනයෙන් සම්බන්ධ වූ නිර්මාණ අතර ගම්පෙරළිය (1963), දෙලොවක් අතර ( 1966), බිනරමලී (1969) ,අක්කර පහ(1970) ,වීර පුරන් අප්පු (1978), පොඩි මල්ලී(1979) ,ගඟ අද්දර (1980) ,මායා (1984), කුලගෙය (1982), ගුරුගෙදර (1993), ලොකු දුව (1996) ,උප්පලවන්නා (2007) ,කුසපබා (2012), අතිශයින්ම ප්‍රේක්ෂක සම්භාවනාවට පාත්‍ර විය.

මීට අමතරව ඔහු විසින් චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂණයෙන් සම්බන්ධ වූ නිර්මාණ අතර . කරුමක්කාරයෝ (1980), මහගෙදර(1982), විරාගය (1987) සිනමා නිර්මාණ වැදගත් වේ.

තිර රචකයෙකු අධ්‍යක්ෂකවරයෙකුට අමතරව තිස්ස අබේසේකරයන් තුළ ගැබ්ව පැවැතියේ මහා රංග පෞරුෂයකි.

ඔහු විසින් රංගනයෙන් දායක වන ලද නිර්මාණ සංඛ්‍යාව අතළොස්සක් වුදව ඒතුළ ඔහු අවස්ථා ගණාවකදී සම්මානයට පවා පාත්‍ර වීමට කුසලතා සම්පන්න විය. ආචාර්ය ලෙස්ටර ජේමිස් පීරිස් ශූරීන්ගේ වීර පුරන් අප්පු චිත්‍රපටයේ කුඩහපොළ හාමුදුරුවන්ගේ චරිතය මිනිත්තු පහක් තුළ රංගනය යෙදීම හේතුවෙන් 1978 වසරේ හොදම සහය නළුවාට හිමි ජනාධිපති සම්මානය හිමිකර ගැනීමට ඔහු සමත් විය.

1984 වසරේ එස්.ඒ. ප්‍රේමරත්න නිර්මාණය කළ පරසතුහි කළ චරිත නිරුපනය මෙන් ම 1985 වසරේ තිරගත වූ සරත් ගුණරත්නගේ ‘වත්සලා අක්කා’ සිනමා කෘතියේ ධනුක සේනාරත්න‌ගේ චරිතයද මෙහිලා සඳහන් කරණු වටියි.

සිංහල සිනමාවේ බොහෝ විචාරක බුද්ධිමතුන් සිංහල සිනමාවේ විශ්මය තිස්ස අබේසේකර බව හඳුන්වයි.

ඒ අනුව සිනමාව  පිළිබඳ ප්‍රාමාණිකයෙක් ලෙස සිනමා වේදී තිස්ස අබේසේකර මහතාගෙන්  සිනාමාවට සිදුවූ සේවය අතිමහත් ය.

ධර්මසේන පතිරාජ මහතා .

 ශ්‍රී ලාංකීය සිනමාවේ ප්‍රගමනයට සුවිශේෂී දායකත්වයක් ලබාදුන් ප්‍රවීණ  චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂ ධර්මසේන පතිරාජ මහතා .

ශ්‍රී ලාංකීය සිනමාවේ උත්කර්ෂවත් යුගයක් වූ 70 දශකයේ කැපී පෙනන නිර්මාණ දායකත්වයක් ලබාදුන් චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂවරයෙක් මෙන්ම මාධ්‍ය අධ්‍යයනය පිළිබඳ ජ්‍යේෂ්ඨ කතිකාචාර්යවරයෙක් වූ ධර්මසේන පතිරාජ මහතා ලංකා විශ්වවිද්‍යාලයේ ගෞරව සම්මාන උපධිධාරියෙක් වන අතර පේරාදෙනිය විශ්වවිද්‍යාලයේ නාට්‍ය පිළිබඳ පශ්චාද් උපාධිධාරියෙකි.

ඕස්ට්‍රේලියාවේ මොනෑෂ් විශ්වවිද්‍යාලයේ සිනමා අධ්‍යයනය පිළිබඳ ආචාර්ය උපාධිධාරියෙක් වන ඔහු 1968 සිට 1978 දක්වා විද්‍යාලංකාර විශ්වවිද්‍යාලයේ සහ යාපනය විශ්ව විද්‍යාලයේ සහකාර කථිකාර්යවරයෙක් ලෙස සේවය කර ඇත.

ඉන් අනතුරුව රුහුණු විශ්ව විද්‍යාලය, ශ්‍රී පාලි මණ්ඩපය, කොළඹ විශ්ව විද්‍යාලය යනාදියෙහි ජ්‍යෙෂ්ඨ කථිකාර්යවරයෙක් ලෙස ද සේවය කරන ලදී.

1974 අහස්ගව්ව චිත්‍රපටය අධ්‍යක්ෂණය කරමින් වෘත්තාන්ත චිත්‍රපටකරණයට අවතීර්ණ වූ ධර්මසේන පතිරාජ මහතා 

එයා දැන් ලොකු ළමයෙක්, පොන්මනී, බඹරු ඇවිත්, පාරදිගේ, සොල්දාදු උන්නැහෙ, වාසුලී, මතුයම් දවස, ස්වරූප සහ සක්කාරං යන වෘත්තාන්ත චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂණය කරන ලදී.

අදුරෙන් එළියට, වෙරළ, Putting the last first, Shelter for million families, දළ රළ පෙළ, පුනරාවර්තන, මාවතක් සොයනු පිණිස සහ A Road to sampur යන වාර්තා චිත්‍රපට ද 

කොරා සහ අන්ධයා, පුටු සහ කුරුල්ලෝ යන නාට්‍ය ද නිර්මාණය කරන ලද්දේ ආචාර්ය ධර්මසේන පතිරාජ මහතා විසිනි.

පුංචි තිරයේ ප්‍රේක්ෂක ආකර්ෂණය දිනාගත් ටෙලි නාට්‍ය රැසක් ද ධර්මසේන පතිරාජ මහතා අතින් නිර්මාණය විය. ඒ අතර ගඟුලෙන් එගොඩට, මායා මන්දිර, ඇල්ල ළඟ වලව්ව, වන්නිහාමිලාගේ කතාව, සුදුබණ්ඩලාගේ කතාව, පුර සක්මන, කඩුල්ල, සුබ අනාගතයක්, නන්නාදුනන පුත්තු, දුර්ගාන්තය සහ කම්පිත විල් යන නාට්‍ය ප්‍රමුඛ තැනක් ගනී. 

1988 පැවති උන්ඩා අභිනන්දන සම්මාන උළෙලේ දී  ඇල්ල ළඟ වලව්වට හොඳම ටෙලි නාට්‍යයට හිමි සම්මානය හිමි වූ අතර 1991 දී පැවති එම සම්මාන උළෙලේදී කඩුල්ල ටෙලි නාට්‍යයට ප්‍රතිභාත්මක ටෙලි නාට්‍යයට හිමි සම්මානය හිමි කර ගනී.

වසන්ත ඔබේසේකර මහතා.

සිංහල සිනමාවේ පුරෝගාමී සිනමා ප්‍රතිරූපය වසන්ත ඔබේසේකරයි. 

විශිෂ්ඨ චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂකවරයෙක්, කෘතහස්ත තිර පිටපත් රචකයෙක් , නිෂ්පාදකවරයෙක් මෙන්ම රංගන ශිල්පියෙකු ලෙසට වසන්ත ඔබේසේකරයන් හැදින්විය හැකිය.

වසන්ත ඔබේසේකරයන්ගේ පියා වූයේ දොන් ඩේවිඩ් ඔබේසේකරය. මව අමරා කන්නන්ගර නම් වූවාය. මහාචාර්ය ගණනාථ ඔබේසේකර ඔහුගේ එකම සහෝදරයා විය. 1962 දී ලංකා

 විශ්වවිද්‍යාලයෙන් (University of Ceylon) ඉතිහාසය පිළිබඳ විශේෂවේදී උපාධියක් ලබා ගනු ලැබූ වසන්ත ඔබේසේකර මහතා කලක් උපාධිධාරී ගුරුවරයෙක් ලෙස සේවය කරන ලදි. 

ඉන් අනතුරුව 1964-1970 කාලය තුලදී සීමාසහිත එක්සත් ප්‍රවෘත්තිපත්‍ර සමාගම හී කතෘ මණ්ඩලයෙහි සේවය කරන ලදී. එනමුත් ඔහුගේ රුචිකත්වය වූයේ සිනමාවටයි.

මෙතුමන් සිනමාවට අත්පොත් තැබුවේ 1967දී ආචාර්ය සිරි ගුනසිංහගේ ”සත් සමුදුර” චිත්‍රපටයට සහාය අධ්‍යක්ෂණයෙන් දායකවෙමිනි. 

එම වසරේ මෙම චිත්‍රපටය මොස්කව් ජාත්‍යන්තර චිත්‍රපට උළෙල නියෝජනය කළේය. 

ප්‍රංශයේ සිනමාකරණය සම්බන්ධයෙන් වූ කමිටුවක් මගින් ඔහුට 1971දී සිනමාකරණය පිළිබඳ විශේෂ සහතිකයක් පිරිනමා ඇත .

 ඔහු විසින් නිර්මාණය කරන ලද වෘත්තාන්ත චිත්‍රපට සංඛ්‍යාව 13ක් පමණ වේ.

‘වෙස්ගත්තෝ’ (1970) වසන්තගේ  ඔබේසේකරයන්ගේ ප්‍රථම නිර්මාණයයි. මෙය එක්තරා ආකාරයක ප්‍රහසන චිත්‍රපටයකි. ඔහු මෙයින් කියන්ට උත්සුකව ඇත්තේ ලොකු හොරුන් නිදැල්ලේ වෙසෙද්දී පොඩි හොරුන් පමණක් නීතියේ රැහැනට අසුවන ආකාරයයි.

එමෙන්ම මෙතුමන් නිර්මාණය කරන ලද තවත් සිනමා නිර්මාණයක් ලෙස පළගැටියෝ සිනමා පටය හැදින්වීම පුළුවන.

 පළගැටියෝ’ (1979) සත්‍ය සිදුවීමක් ඇසුරුකරගෙන නිර්මාණය වන මෙම සිනමා නිර්මාණය මඟින් සත්‍ය සිද්ධි ඇසුරු කර ගැනීමට ඔහු යොමු වේ.

‘දඩයම‘ (1984) අදටත් වසන්ත ඔබේසේකරයන්ගේ  ජනප්‍රියතම චිත්‍රපටයයි. ඔහු පොදුජන ප්‍රේක්ෂකයන් ප්‍රථම වතාවට සමීප කරගත්තේ දඩයම  සිනමාපටයයි. මෙය ද සත්‍ය කතාවක නිර්මිතයකි. ගැහැනිය කේන්ද්‍ර කරගෙන ඔවුන් පුරුෂාධිපත්තියට හා ලිංගික සූරාකෑමට එරෙහිව ක්‍රියා කරන ආකාරය මෙමගින් නිරූපණය කර ඇත .

එමෙන් ම ඔහු විසින් නිර්මාණය කරන ලද කැඩපතක ඡායා’ (1989) චිත්‍රපටය විවෘත ආර්ථිකයෙන් පසු අපේ රටේ ඇති වූ සාරධර්ම හා සදාචාර පරිහානිය මෙම චිත්‍රපටය මනාව පිළිබිඹු කර දක්වයි. 

මීට අමතරව සළෙළු වරම, දොරකඩ මාරාව, තීර්ථ යාත්‍රා, අසනි වර්ෂා, සෙව්වන්දි මාරුතය හා ආගන්තුකයා ආදී චිත්‍රපට ඔහු අතින් නිර්මාණය වූ නිර්මාණ අතර වේ.

සිනමා ලොවේ ප්‍රවීණයෝ.

 

ඩී.බී නිහාල්සිංහ මහතා 

ඩී.බී නිහාල්සිංහ මහතා උපත අබන්නේ 1939 මැයි මස 27 වනදාය. ඔහුගේ පළමු කෙටි චිත්‍රපටය වූ භක්ති 1965 කාඩිෆ්හි පැවති පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලීය සිනමා උළෙලේ හොදම චිත්‍රපටයට හිමි සම්මානය හිමි කර ගනී. ඔහු රජයේ චිත්‍රපට අංශයේ අධ්‍යක්ෂක ලෙස බැදුණේ 1970 දීය. 

ඒ අනුව ශ්‍රී ලාංකේය සිනමාවට, ටෙලි නාට්‍ය කලාවට මහඟු සේවයක් කරන ලද නිර්මාණකරුවන් අතර ආචාර්ය ඩී.බී. නිහාල්සිංහට ලැබෙනුයේ ප්‍රමුඛ ස්ථානයකි.

ආචාර්ය නිහාල්සිංහ යනු  ශ්‍රී ලංකාවේ සිනමාවේ විප්ලවීය සළකුණකි.

ඔහු විසින් සිය ප්‍රථම අධ්‍යක්ෂණය වශයෙන් , ශ්‍රී ලාංකේය  සිනමාවේ ප්‍රථම සිනමා කෝප් චිත්‍රපටය නිර්මාණය කරනු ලැබීය. එය දකුණු ආසියාවේ දෙවන සිනමා කෝප් චිත්‍රපටය වශයෙන්ද පසුකාලීනව හඳුනා ගැනේ. 

ඔහු විසින් විප්ලවවාදී සිනමාරූපී බවක්‌ ඉදිරිපත් කරමින් සිංහල සිනමාවට හස්‌ත ගත කැමරා කරණය’ (HAND HELD CAMERA OPERATING) වෘත්තිය මට්‌ටමින් නිර්මාණාත්මකව හඳුන්වා දෙනු ලබන්නේ වැලිකතර සිනමා නිර්මාණයෙනි.

එතුමන් මෙරට සිනමාවට පමණක් නොව මැලේසියානු සිනමා කර්මාන්තයක් හඳුන්වාදීම වෙනුන් වසර 10ක පමණ කටයුතු කර ඇත .

එතුමන්ගේ සිනමා ආගමනය ඇරඹෙන්නේ  ආදි ආනන්දයෙකුව සිටින අවධියේ දී ය. වයස අවුරුදු 15 දී පමණ  සිනමාස් අධිපති කේ. ගුණරත්නම් මහතා හමුවීම ඔහුගේ ජීවිතයේ අහඹුවක් බව එතුමන් ම ප්‍රකාශ කර ඇත. . කැමරාකරණය පිළිබඳ පැවැති ඇල්ම හා කුතුහලය නිසාම 16mm වර්ගයේ කැමරාවක් ඉල්ලාගත්  ඔහු සිය පළමු කෙටි  චිත්‍රපටය ”තරුණවිය” නමින්  නිර්මාණය කරණු ලැබීය. එය ”ඇලන්සන් මෙන්ඩිස්ගේ” කතාවක් වන අතර ෆ්‍රෙඩී  සිල්වාගේ පළමු චිත්‍රපටයද විය.

1959 පේරාදෙණිය විශ්ව විද්‍යාලයට ඇතුළු වන ඩී.බී. නිහාල්සිංහ සිය දෙවන කෙටි චිත්‍රපටය ”නියැදිරටා” නමින් නිර්මාණය කිරීමට සමත් විය.

ඔහු විසින් නිර්මාණය කරන ලද වැලිකතර  සිංහල සිනමා වංශ කතාවේ පළමු පුළුල් තිර නිර්මාණය සහ 237 වැනි සිනමා පටයයි. 

එතෙක් මෙතෙක් හෙළ සිනමාවේ බිහිවූ අග්‍රගන්‍ය රංගන ශිල්පීන් දෙපළ වූ ගාමිණී ෆොන්සේකා සහ ජෝ අබේවික්‍රම කරට කර අති විශිෂ්ට රංගනයන්හි නියැළුණු එකම චිත්‍රපටය ද මෙම චිත්‍රපටයයි.  

චරිත තුනක් මත දිව යන සිනමා නිර්මාණයෙ තිර පිටපත ආචාර්ය තිස්ස අබේසේකරයන්ගේ වේ

තිරපිටපතේ ප්‍රබල බව මෙන්ම දෙබස්වල තිබූ ප්‍රකාශන ශක්තියෙන් ද ප්‍රේක්ෂකයා වඩ වඩාත් චිත්‍රපටය කෙරෙහි ඇද බැඳ තබා ගැනීමට ඔහු සමත් විය. 

හෘද සාක්ෂිය සමඟ පවතින මානසික ගැටුම චිත්‍රපටය පුරාම දක්නට ලැබේ.    

හෙළ සිනමාවේ එතෙක් මෙතෙක් නිර්මාණය වූ  පුළුල් තිර සිනමාපටය ලෙස  මෙය විචාරක ඇගයීමට නිරන්තරව පාත්‍ර වේ.  වැලිකතර චිත්‍රපටයේ සුවිශේෂත්වය වූයේ කැමරාවය. නිහාල්සිංහ තම කැමරාකරණයෙන් ‘වැලිකතර’ චිත්‍රපටය විශ්මිත කළේය. වැලිකතර ලාංකේය සිනමාවේ ප්‍රබලතම සලකුණක් වේ. එමෙන්ම එය එතෙක් මෙතෙක් බිහිවූ විශිෂ්ටතම චිත්‍රපටයක් ලෙසද සැලකෙනු ඇත.

ඔහු විසින් නිර්මාණය කරන  ලද ලංකාවේ ප්‍රථම නාට්‍ය ”දිමුතු මුතු” ශ්‍රී ලංකීය නාට්‍ය වංශයේ වෙනම සන්දිස්ථානයක් හිමි කර ගනී. ”දිමුතු මුතු” හි ආගමනය සිනමාවට, වේදිකාවට, ගුවන්විදුලියට, ආකර්ෂනය වී  සිටි ප්‍රේක්ෂකයන්ට වඩාත් ආකර්ශනීය නවමු අත්දැකීමක් විය. දිමුතු මුතු ටෙලි නාට්‍ය ශ්‍රී ලංකාවේ පමණක් නොව දකුණු ආසියාවේද ප්‍රථම වර්ණ ටෙලි නාට්‍ය  වේ. ගුණාත්මක බවින්ද, කලාත්මක අතින්ද ඉහළ ආකර්ෂණයක් දිනා ගැනීමට ”දිමුතු මුතු” ටෙලි නාට්‍ය සමත් විය. මෙම නාට්‍යට පාදක වූයේ අසූ ගනන්වල අග භාගයේ විදේශගත වු දිමුතු මුතු හි ජයාලා පළිඟු මැණිකේ හා සූරසේනලාගේ කතාවයි. වැඩිවන ජනගහනයට සාපේක්ෂව ගම්බද කෘෂි ආර්ථිකය සවිමත් නොවීම හේතුවෙන් විදෙස් ශ්‍රමයට යන පුද්ගලයන්ගේ ජීවිත වල දෙදරායාම් මානුෂික සබඳතා වල වෙනස් වීම් මෙම නාට්‍ය වෙනුවෙන් වස්තු විෂය විය.

රාජ්‍ය චිත්‍රපට සංස්ථාව පිහිටුවීමේ ගෞරවයද ලැබෙන්නේද ආචාර්ය නිහාල්සිංහයන්ටය. 1972 රජයේ චිත්‍රපට අංශයේ ප්‍රධානියා බවට ඔහු පත් විය. එහි ප්‍රථම සාමාන්‍යාධිකාරිවරයා මෙන්ම ප්‍රථම විධායක නිලධාරියද ආචාර්ය නිහාල්සිංහයන් විය. චිත්‍රපටයක තිර නාටකය එහි ආත්මය බව හෙතෙම විස්වාස කරණු ලැබීය. එහි ඇති වැදගත්කම පිළිබඳව ඔහුට පැවැති ප්‍රාමාණික දැනුම හේතුවෙන් 1974 වසරේදී චිත්‍රපට තිරනාටක පාඨමාලාවක් ඔහුගේ මූලිකත්වයෙන් ආරම්භ කරණු ලැබීය. එමෙන් ම චිත්‍රපට සංස්ථාව යටතේ චිත්‍රපට අධීක්ෂණය පිළිබඳ පාඨමාලාවක්ද ආරම්භ කිරීමේ ලා ඔහු සමත් විය. චිත්‍රපට කර්මාන්තය නගා සිටුවීම වෙනුවෙන් විශාල මෙහෙවරක් එමගින් සිදු වූ අතර චිත්‍රපට සංස්ථාව ලාභ ලබන ආයතනයක් බවට පත් කිරීමේ ගෞරවයද එතුමන්ට හිමි වේ.

නිහාල් සිංහ මහතා ජාතික හා අන්තර්ජාතික වශයෙන් සම්මානට පාත්‍ර චිත්‍රපට හා ටෙලි නාට්‍ය අධ්‍යක්ෂකවරයෙක් වේ.ඔහු අධ්‍යක්ෂණය කළ ‘වැලිකතර’ 50 දශකයේ හොඳම සිංහල චිත්‍රපට දහයට තෝරා ගැනිණි. නිහාල්සිංහ මහතා චිත්‍රපට කැමරාකරණය සහ අධ්‍යක්ෂණය වෙනුවෙන් ‘සරසවි’ ජනාධිපති සහ ඕසීඅයිසී විචාරක සම්මාන හිමිකර ගැනීමට සමත් විය’.

ඒ අනුව ඔහු 2016 වසරේ අප්‍රේල් මස 21 වන දා මෙලොවින් සමුගන්නා තෙක් චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂකවරයෙකු හා කැමරාකරුවෙකු වශයෙන් ශ්‍රී ලංකේය සිනමාවට කරන ලද අනගි සේවාව මෙතෙක් යැයි කීමට අපහසුය.